Công đoàn Úc đề xuất tăng nghỉ phép năm lên 5 tuần cho người lao động

Một làn sóng thay đổi lớn đang được đề xuất cho quyền lợi của người lao động tại Úc. Lần đầu tiên sau nửa thế kỷ, các công đoàn lớn, dẫn đầu bởi Hội đồng Công đoàn Thương mại Úc (ACTU), đã khởi động một chiến dịch toàn diện nhằm tăng mức nghỉ phép năm tối thiểu từ bốn lên năm tuần. Đây được xem là một bước tiến quan trọng để cải thiện sự cân bằng công việc-cuộc sống và bù đắp cho những giờ làm thêm không được trả lương mà người lao động Úc đang phải đối mặt.

Chi tiết đề xuất mang tính lịch sử

Kể từ giữa những năm 1970, mức nghỉ phép tối thiểu bốn tuần mỗi năm đã là tiêu chuẩn không đổi. Tuy nhiên, với áp lực công việc hiện đại ngày càng tăng, ACTU tin rằng đã đến lúc phải thay đổi. Cụ thể, đề xuất của họ bao gồm:

• Người lao động toàn thời gian: Tăng từ 4 tuần lên 5 tuần nghỉ phép năm có lương.
• Công nhân làm việc theo ca kíp thường xuyên: Tăng từ 5 tuần lên 6 tuần nghỉ phép năm có lương.

Sự thay đổi này không chỉ đơn thuần là thêm vài ngày nghỉ. Nó phản ánh một thực trạng đáng lo ngại về văn hóa làm việc tại Úc, nơi tình trạng làm thêm giờ không lương đã trở nên quá phổ biến.

Ảnh minh họa: Tình trạng làm việc quá sức là một trong những lý do chính của đề xuất.

Tại sao cần thêm một tuần nghỉ phép?

Bà Sally McManus, Thư ký ACTU, đã đưa ra những lập luận mạnh mẽ để bảo vệ cho chiến dịch này. Theo bà, có nhiều lý do cấp thiết để Úc phải xem xét lại chính sách nghỉ phép của mình.

1. Bù đắp cho hàng tuần làm thêm không lương

Một trong những lý do chính yếu nhất là để bù lại cho khối lượng công việc không được trả công mà người Úc đang thực hiện. Nghiên cứu do công đoàn trích dẫn cho thấy những con số đáng báo động:

• Trung bình, mỗi người lao động Úc làm thêm không lương 4,5 tuần mỗi năm.
• Con số này còn cao hơn ở nhóm lao động trẻ (18-24 tuổi), lên đến 6,4 tuần mỗi năm.

Bà McManus nhấn mạnh: “Người Úc làm việc rất chăm chỉ. Chúng tôi làm việc rất nhiều giờ. Vì vậy, tôi cho rằng việc được trả lại một tuần là điều hoàn toàn công bằng.” Việc có thêm thời gian nghỉ ngơi sẽ giúp giảm đáng kể tình trạng căng thẳng (stress) và kiệt sức (burnout), từ đó tạo ra một lực lượng lao động khỏe mạnh và hạnh phúc hơn.

2. Úc đang tụt hậu so với thế giới

So với các quốc gia phát triển khác, đặc biệt là ở châu Âu, Úc đang có phần thua thiệt về quyền lợi nghỉ phép. Bà McManus chỉ ra rằng các nước như Áo, Pháp, và Tây Ban Nha đều có tiêu chuẩn nghỉ phép từ năm tuần trở lên nhưng vẫn duy trì được năng suất kinh tế cao và phát triển mạnh mẽ.

“Đã đến lúc Úc phải bắt kịp. Kỳ nghỉ phép hàng năm của chúng ta đã bị đóng băng ở mức bốn tuần kể từ giữa những năm 1970, cách đây nửa thế kỷ,” bà nói.

Ảnh minh họa: Úc đang có số ngày nghỉ phép thấp hơn nhiều quốc gia phát triển khác.

3. Năng suất tăng nhưng lương không theo kịp

Trong hai thập kỷ qua, năng suất của người lao động Úc đã tăng nhanh hơn nhiều so với tăng trưởng tiền lương thực tế. ACTU cho rằng, một người lao động trung bình cần được tăng lương thực tế thêm 10% để bù đắp cho khoảng cách này kể từ năm 2000. Một tuần nghỉ phép bổ sung sẽ giúp thu hẹp phần nào khoảng cách đó, mang lại giá trị thực tế cho người lao động.

Tác động kinh tế và lợi ích xã hội

Dĩ nhiên, đề xuất này vấp phải những lo ngại từ giới chủ doanh nghiệp về việc tăng chi phí. Theo tính toán, việc thêm một tuần nghỉ phép sẽ làm tăng chi phí lao động khoảng 2%. Tuy nhiên, công đoàn lập luận rằng chi phí này sẽ được bù đắp bằng nhiều lợi ích khác.

• Giảm tỷ lệ thay thế nhân sự: Nhân viên được nghỉ ngơi đầy đủ hơn sẽ ít có xu hướng nghỉ việc, giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí tuyển dụng và đào tạo.
• Giảm các ca nghỉ do căng thẳng: Sức khỏe tinh thần tốt hơn đồng nghĩa với việc ít ngày nghỉ ốm liên quan đến stress hơn.
• Tăng năng suất: “Khi pin của bạn được sạc đầy, rõ ràng bạn sẽ là một nhân viên tốt hơn,” bà McManus nói.
• Kích thích kinh tế nội địa: Một tuần nghỉ thêm sẽ khuyến khích người dân đi du lịch và chi tiêu trong nước, mang lại lợi ích trực tiếp cho các ngành như khách sạn, nhà hàng và bán lẻ.

Ảnh minh họa: Thêm ngày nghỉ có thể thúc đẩy du lịch và chi tiêu trong nước.

Lộ trình và bối cảnh các cải cách lao động khác

Hiện tại, đề xuất này vẫn đang trong giai đoạn vận động. Công đoàn sẽ theo đuổi việc thay đổi Tiêu chuẩn Việc làm Quốc gia (National Employment Standards - NES) thông qua một cuộc điều tra sắp tới của Hạ viện. Tiêu chuẩn hiện hành vẫn là 4 tuần nghỉ phép và 10 ngày nghỉ ốm hưởng lương.

Đề xuất này xuất hiện trong bối cảnh thị trường việc làm tại Úc đang có nhiều cải cách tiến bộ khác nhằm cải thiện quyền lợi cho người lao động, chẳng hạn như:

• Tăng thời gian nghỉ thai sản có lương: Kế hoạch tăng từ 20 tuần lên 26 tuần vào năm 2026.
• Quyền "ngắt kết nối": Cho phép người lao động bỏ qua các cuộc gọi và tin nhắn công việc ngoài giờ làm.
• Quyền làm việc tại nhà: Người lao động đang yêu cầu quyền làm việc từ xa vĩnh viễn từ năm 2026.

Cuộc vận động này cho thấy vai trò của công đoàn đang được tái khẳng định sau nhiều năm suy yếu, và nhận được sự ủng hộ từ công chúng mong muốn có sự cân bằng công việc-cuộc sống tốt hơn.

Dù chưa có quyết định chính thức nào được đưa ra, chiến dịch này chắc chắn sẽ là một chủ đề nóng trong các cuộc thảo luận về Tin Việc làm tại Úc trong thời gian tới. Nó không chỉ là câu chuyện về những ngày nghỉ, mà còn là về việc định hình lại tương lai của môi trường làm việc tại Úc - một môi trường công bằng, lành mạnh và hiệu quả hơn. Để cùng thảo luận thêm về chủ đề này, bạn có thể tham gia nhóm VDS Việc làm, Nhà ở & Dịch vụ tại Úc by Báo Online Nguoiviettaiuc.com để trao đổi với cộng đồng người Việt.